ENGLISH
  Güncelleme: 06/06/2017

Sırbistan

Sırbistan

 File:Flag of Serbia.svg

Yönetim Şekli                   Cumhuriyet
Başkenti Belgrad
Yüzölçümü: 88,361 km²
Nüfus 7.566.000
Para Birimi Sırp Dinarı

 

22 Aralık 2009 tarihinde üyelik başvurusunda bulunan Sırbistan, soykırım ve çeşitli savaş suçları işlemekle suçlanan asker ve siyasilerin Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’ne sevk edilmeleri ile Belgrad-Priştine diyaloğunda Kosova’nın bölgesel platformlarda temsili ve bütünleştirilmiş sınır yönetimi konularında anlaşmaya varılmasının ardından 1 Mart 2012 tarihinde aday ülke ilan edilmiştir. Avrupa Komisyonu, Sırbistan’ın üyelik müzakerelerine başlayabilmesi için tanımadığı Kosova ile ilişkilerini normalleştirmesini ve AB arabuluculuğunda yürütülen Belgrad-Priştine Diyaloğu’nda ilerleme kaydedilmesini şart koşmuştur.

19 Nisan 2013 tarihinde Sırbistan ve Kosova Başbakanlarının, Belgrad-Priştine Diyaloğu toplantısında iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesini öngören anlaşmayı parafe etmelerinin üzerine, 28 Haziran 2013 tarihinde Sırbistan ile katılım müzakerelerine başlanmasına karar verilmiştir. 21 Ocak 2014 tarihinde yapılan Hükümetlerarası Katılım Konferansı ile müzakere süreci resmen başlamıştır.

Sırbistan, Müzakere Çerçeve Belgesi’nde (MÇB) bir başka devlet ile ilişkilerin normalleştirilmesi gereğine en çok vurgu yapılan ülke olması bakımından önem taşımaktadır. Nitekim Kosova ile ilişkilere MÇB’nin birçok maddesinde yer verilmiş; bu hususun “35. Diğer Konular” faslı altında ele alınacağı, faslın müzakerelerin başında açılacağı ve süreç boyunca açık kalacağı, ayrıca gerekli görülürse ilgili diğer fasıllarda da Kosova konusunun gündeme gelebileceği kaydedilmiştir. Bu durum, 35. faslın müzakerelerin son aşamasında ele alınmasına ilişkin teamülü bozmaktadır. Müzakere Çerçeve Belgesi’nde ayrıca, 35. fasıldaki ilerlemenin müzakere sürecindeki genel ilerlemenin gerisinde kalması durumunda, Komisyonun diğer fasılların açılması ve kapanmasına müdahale edebileceğine ilişkin bir madde yer almaktadır. Aynı kural “yeni yaklaşım” çerçevesinde “23. Yargı ve Temel Haklar” ile “24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik” fasılları için de geçerlidir.

Sırbistan’ın,  23. Yargı ve Temel Haklar ve 24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik fasılların açılması için gereken kapsamlı eylem planlarını sunması ve 35. fasıl altında yer alan Kosova ile normalleşme sürecinde başta 25 Ağustos 2015 tarihli olmak üzere anahtar konumdaki anlaşmaları gerçekleştirmesi olumlu karşılanmıştır.

Sırbistan ile 14 Aralık 2015 tarihinde yapılan Hükümetlerarası Katılım Konferansında, 32. Mali Kontrol ve 35. Diğer Konular: Kosova ile İlişkilerin Normalleştirilmesi başlıklı ilk iki fasıl müzakereye açılmıştır. 17-18 Aralık 2015 AB Zirvesi’nde de Sırbistan’ın gösterdiği ilerlemeden memnuniyet duyulduğu ve bu gelişmelerin fasılların açılmasına yol açtığı ifade edilmiştir.

15 Aralık 2015 tarihli Genel İşler Konseyi sonuçlarında belirtildiği üzere yargı reformu, örgütlü suçlar ve yolsuzlukla mücadele, ifade ve basın özgürlüğü, temel haklar, azınlık hakları, cinsiyet ayrımcılığı, demokratik kurumların ve kamu yönetiminin bağımsızlığı alanlarında ilerlemeye ihtiyaç duyulmaktadır.

Hırvatistan’ın 23. Yargı ve Temel Haklar faslında ileri sürdüğü itirazlar temelinde faslın açılmasına ilişkin vetosunu kaldırmasını takiben, 23. ve 24. fasıllar 18 Temmuz 2016 tarihinde Brüksel’de düzenlenen Hükümetlerarası Konferansta müzakerelere açılmıştır. AB’nin, Sırbistan’ın 23. ve 24. fasılları için hazırlanan ortak pozisyon belgelerinde, bu fasılların müzakerelerde öncelikli olarak açılması sürecini başlatan “Yeni Yaklaşım” uyarınca ara kriterler (interim benchmarks) getirdiği dikkat çekmektedir. Bu ara kriterlerden 23. fasıl için 50; 24.fasıl için ise 41 adet tanımlanmıştır.

13 Aralık 2016 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen 4. Katılım Konferansı çerçevesinde 5. Kamu Alımları faslı müzakereye açılmış, 25. Bilim ve Araştırma faslı müzakereye açılarak geçici olarak kapatılmıştır.

27 Şubat 2017 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen 5. Katılım Konferansı çerçevesinde Sırbistan’ın 20. İşletme ve Sanayi Politikası faslı müzakereye açılmış, 26. Eğitim ve Kültür faslı müzakereye açılarak geçici olarak kapatılmıştır. Bu suretle, Sırbistan’ın katılım sürecinde 8 fasıl müzakerelere açılmışken iki tanesi de geçici olarak kapatılmıştır.

Sırbistan’ın 20. İşletme ve Sanayi Politikası faslının geçici olarak kapatılması için bir adet kapanış kriteri öngörülmüştür. Bu kriter uyarınca Sırbistan’ın sanayi alanındaki AB politikaları ile uyumlu değerlendirme göstergeleri ve kriterleri tarafından desteklenmiş kapsamlı bir sanayi stratejisi hazırlayarak yürürlüğe koyması gerekmektedir.

26. Eğitim ve Kültür faslı ile ilgili olarak ise Sırbistan’ın alandaki hazırlık durumunun iyi olması ve müktesebat yükümlülüklerin kapsamının sınırlı ve kısmi olması nedeniyle herhangi bir kapanış kriteri öngörülmemiştir.

Sırbistan’ın, MÇB’de belirtildiği üzere, 35. Fasıl kapsamında Kosova ile normalleşme sürecini sürdürmesi ve AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikasına aşamalı olarak uyum göstermesi gerekmektedir.

2016 yılı Genişleme Strateji Belgesinde ise Nisan 2016’da gerçekleştirilen seçimlerin ardından kurulan hükümetin AB katılım sürecini öncelikli hedef olarak benimsediği belirtilmiştir. Ayrıca, Sırbistan’ın müzakere sürecinde önümüzdeki dönemde daha fazla faslın açılmasının beklendiği ifade edilerek Sırbistan’ın müzakere sürecinde ilerlemesinin Kosova ile ilişkilerin normalleştirilmesine bağlı olacağı vurgulanmıştır.

Bunun yanı sıra Strateji Belgesinde, AB sürecinde yasa yapımında “kapsayıcılık, şeffaflık, yasa yapımının niteliği ile yürütmenin etkin şekilde denetimi” konularında ilerleme sağlanması ve bunun dışına çıkan acil yöntemlerin kısıtlanması gerektiği, AB müktesebatına uyum kapsamında bazı alanlarda anayasal reformlara ihtiyaç bulunduğu ifade edilmiştir.  Kamu iktisadi kuruluşlarının yeniden yapılandırılması başta olmak üzere ekonomik reformların sonuç verdiği, Sırbistan’ın, göç krizinden etkilenmekle birlikte komşu ülkeler ve üye devletlerle işbirliği içinde krizle yapıcı şekilde mücadele ettiği Strateji Belgesinde vurgulanan diğer hususlar arasındadır.

 


Güncelleme: 06/06/2017 / Hit: 9,164